جهان در حال تبدیل به دهکده کوچکی است و خانواده هایی که از ترکیب فرهنگهای مختلف شکل گرفته اند در حال افزایش هستند. پس هم پدر و هم مادر دوست دارند حتی در کشوری که با فرهنگ خودشان متفاوت است زبان مادری خود را به فرزندشان منتقل کنند. بنابراین سوال این است که یک فرد چگونه می تواند زبان مادری خود را که بخشی از هویت خودش است به کودکش آموزش دهد؟
اکثر والدین نگران هستند که صحبت کردن به زبان های مختلف موجب سردرگمی و تاخیر دریادگیری فرزندشان شود. در واقع تحقیقات جدید اثبات کرده که آموزش چند زبان به کودک برای یادگیری آنها در سالهای بعد زندگی مفید بوده و موجب افزایش خلاقیت آنها شده و می توانند با افراد بیشتری ارتباط برقرار کرده و مشکلات پیچیده را حل کنند و از مهارتهای درست اندیشیدن بهره ببرند.
دیگر زمانی که معلمان می گفتند چندزبانه بودن موجب تاخیر در یادگیری می شود گذشته است. حتی اگر این گونه باشد هم در برنامه گسترده توانایی تکلم به زبانهای گوناگون که در دنیای مردن بسیار سودمند است این تاثیر بسیار ناچیز و کم اهمیت است.
طبق مشاهدات مونتسوری دوره اصلی زبانی از ماه هفتم بارداری تا شش سالگی است. افراد می توانند با کودکانشان صحبت کنند چرا که آنها قادرند زبان دوم یا سوم را در کودکی راحت تراز بزرگسالی بیاموزند. این هدیه بی نظیری است که می توانید به آنها بدهید. آموزش زبانی جدید به کودک هیچگاه خیلی زود شروع نمی شود چراکه در هر مرحله این یادگیری از آموختن تلفظ شروع شده و تا دستور زبان صحیح پیشرفت می کند.
اگر می خواهید فرزندتان را دو زبانه بزرگ کنید باید برای این کار برنامه یا هدفی داشته باشید که می خواهید او تا چه حدی دو زبانه شود و البته سازگاری نیز اهمیت بسیاری دارد. این کار ساده نیست به ویژه اگر زبانی که در خانه به کار می برید با زبان رسمی تفاوت داشته باشد یا شما و همسرتان به دو زبان مختلف صحبت می کنید، هر دوی آنها برای آموزش به فرزندتان ایده آل هستند.
اگر پدر و مادر در خانه به یک زبان صحبت می کنند و این زبان با زبان رسمی متفاوت است، به صحبت کردن به زبان خود در خانه ادامه دهید. در این کار ثبات قدم داشته باشید و از اینکه او نتواند زبان رسمی را یاد بگیرد نگران نباشید. زمانی که کودک مجبور به حضور در اجتماع یا مدرسه باشد زبان رسمی را نیز با همان سرعت خواهد آموخت. کودکی که کاملا مجبور به صحبت کردن به یک زبان است آن را سریعتر خواهد آموخت حتی سعی می کند آن را در مدتی کوتاهتر تکلم کند. برخلاف بزرگسالان، کودکان در استفاده از یک زبان جدید شجاعت بیشتری به خرج می دهند و از تلفظ اشتباه کلمات نمی ترسند.
صحبت کردن به زبان مادری با کودک خود از بدو تولد در داشتن ثبات قدم در استفاده از زبانی جدید به شما کمک خواهد کرد. لازم نیست حتی به طور رسمی به آنها "آموزش" دهید. استفاده از زبان در مکالمه های روزمره براحتی موجب انتقال آن به کودک خواهد شد. اگر می خواهید کودکتان زبان را بهتر بیاموزد یا علاوه بر زبان مادری زبان دیگری را نیز بیاموزند، می توانید از فیلم و موسیقی نیز بهره بگیرید. آموزش همزمان سه زبان به کودک- زبان مادر، زبان پدر و زبان رسمی- دشوار و نامعقول به نظر می رسد. برای حل این مشکل هر کدام از پدر یا مادر باید فقط با کودک به زبان خود صحبت کنند. سعی کنید سه زبان را به طور همزمان استفاده نکنید زیرا در غیر این صورت کودک سردرگم شده و دستورزبان را به درستی نخواهد آموخت. این کار همچنین موجب می شود کودک زبانها را با هم ترکیب نکند و آنها را بهتر بیاموزد. درست است که تکلم به زبانی که دیگران قادر به فهم آن نیستند بی ادبی محسوب می شود اما در این مورد این کار برای سازگاری کودک لازم است. در صورت لزوم می توانید ترجمه ای کوتاه از آنچه بیان می شود ارائه کنید. این مسئله حتی موجب می شود همسران اقدام به یادگیری زبان مادری همسرخود نمایند.
اگر هر کدام از پدر یا مادر به دو زبان صحبت می کنند نیز باید تصمیم بگیرید که می خواهید کدامیک را به فرزندتان آموزش دهید. اگر زبانی که تصمیم به آموزش آن به فرزند خود گرفته اید زبان مادری خودتان نیست، سعی کنید برای آموزش آن اوقاتی را تعیین کنید که برای حفظ هماهنگی و پیشگیری از سردرگمی در آن اوقات فقط به یک زبان صحبت کنید.
همانطور که کودکتان رشد می کند ممکن است از صحبت کردن به زبانی که در منزل به کار برده می شود در اجتماع خودداری نماید زیرا آن زبان جزئی از اجتماع نبوده و برای سازگاری با همسالان نیازی به آن نیست. نگرشی که به زبان داریم و اهمیتی که به آن می دهیم می تواند در سرعت یادگیری آن تاثیرگذار باشد. این مسئله طبیعی است و حتی اگر علاقمند هم نیستند به صحبت کردن به یک زبان ادامه دهید. این مرحله پیش بینی شده و با مدیریت صحیح از آن عبور خواهید کرد. حتی اگر گهگاه امیدی به پیشرفت نباشد هم کار را رها نکنید. فرزندتان بعدها از ارائه نمودن این درسها قدردانی خواهد کرد.
راهکار اصلی برای دوزبانه کردن کودکتان این است که یادتان باشد زبانها را با هم ترکیب نکنید و تمام مدت ثبات قدم داشته باشید.
